Şeyh Fethullah

Şeyh Fethullah Gaziantep evliyaları içinde halkın vicdanına en çok hükmeden ve kerametleri en yaygın şekilde anlatılan ululardan biridir. Rivayete göre, Şeyh Fethullah Hz. Ebubekir soyundan gelmektedir. Yaptırdığı Cami Gaziantep’in mukaddes köşelerindendir. Antep savunmasında hastane olarak kullanılmıştır. Şeyh Fethullah’ın himmeti ve Allah’ın yardımıyla cami ve hamamda her türlü derdin devası bulunduğuna inanılır.

Şeyh Fethullah Ermeniler için de kutsal biri olarak görülmüştür. Geçmiş dönemlerde Ermeniler, yaz aylarının belli bir gününde iki üç gün için guruplar halinde Şeyh Hamamı’na gidilip yıkanılır, ondan sonra türbe ziyaret edilirmiş. Bu ziyaret sırasında Müslümanlar gibi getirdikleri yeşil örtüleri, mumları türbeye bırakır, kurban keserlermiş. O gün herhangi bir mazereti dolayısıyla gelemeyenler için hamamın suyundan götürülürmüş.

Hakkında pek çok rivayet vardır. Bunlardan birine göre, Şeyh Fethullah’ın karısı bir gün bir hamama gider. Burada iyi muamele görmez, kurnaların başına sokulmaz. Kadın, yapık suyu denilen killi ve sabunlu kirli sularla yıkanarak üzgün bir halde evine döner. Olup bitenleri kocasına anlatır. Fakirliği yüzünden uğradığı bu muameleden ötürü yakınır. O zaman Şeyh Fethullah kuyudan bir kova su çekmesini söyler. Kadın kocasının dediğini yapar. Kovanın altınla dolu olduğunu görür. Şeyhin emri ile bunu kuyuya boşaltır. İkinci bir kova daha çeker. Bunun da içerisinin yılan, akrep çiyanla dolu olduğunu müşahade eder. Şeyh fethulla “Eğer dünya malı olan altına rağbet etseydin bu haşarat senin içindi” der. Kadın bu kovayı da boşaltır, üçüncü kovadan çıkan su ile yıkanır.

Şeyh Fethullah karısının uğradığı muameleye çok üzülür. Bir hamam yaptırmaya ve âdet olduğu üzere yanı başına bir de cami inşa ettirmeye karar verir. İşe girişir. Bir yandan temel kazılırken öbür yandan da taşlar getirilip yontulmağa başlanır. Bu sırada yontuculardan birisi ona “Bu yapılar çok masraf olur, sen fakir bir dervişsin bu kadar parayı nerden bulacaksın?” diye sorar. Şeyh Fethullah püf deyince taşlardan biri altın olur. Şeyh Fethullah her akşam işçi ve usta yevmiyelerini üzerine oturmakta olduğu postun altından çıkarıp verir. Bu durumu gören işçilerden biri Şeyhin bulunmadığı bir zamanda postun altındaki parayı aşırmak üzere kaldırınca çöreklenmiş kara bir yılanın kendine doğru uzanan korkunç başı ile karşılaşır. Biraz sonra iş yerine gelen Şeyh bu işçiye hitaben: “Her deliğe elini sokma, kiminden yılan kiminden çıyan çıkar.” der. Onu uyarır. Sonra Şeyhin bu sözleri atasözü haline gelir.

Cami yapılıp bittikten sonra ustabaşı, “Mekke yolunda kara taştan yapılmış bir sütun var. Elimize geçse idi buraya dikseydik iyi olurdu.” diye konuşur. Ertesi günü ustabaşı sözünü ettiği sütunu münasip gördüğü yerde dikili olarak görür. Bu sütun halen caminin doğu kısmındaki tekke bölümündedir.

Şeyh Fethullah hamamı yaptırdıktan sonra bir mumla yedi sene suyunu ısıtır. Hamamın külhanı yanında diğer hamamlarda yakılmakta olan ve zibil denilen hayvan gübresi veya odun görülmemesi, külhan kapısının hep kapalı durması dikkati çeker. Bir gün durumu yakından görülüp koca hamamın bir mumla ısındığı fark edilince mum söner, diğer yakıtlar kullanılmaya başlarlar. Başka bir rivayete göre bu hali yukarıda bahsi geçen ve Şeyh Fethullah’ın karısına kendi hamamlarında iyi muamele etmeyen aileden bir fert görüp işi ifşa edince, mum söner.

Hamamda her sene bir kurban kesilir. Eğer bunun vakti geçirilir veya ihmal edilirse hamamın her tarafını kara bir böcek istilâ eder: Müşteriler taciz olurlar.

Diğer camilerin açkılarını veya nesnelerini çalanlar Şeyh Camii’ne yanaşamazlar. Bir gün hamamın kazanı değiştirilmek istenir. Yeni kazan getirilir. Vakit dar olduğu için ve kimsenin aşıramayacağına inanıldığından kapı önünde bırakılır. Bir hırsız gecenin geçmiş saatinde kazanı çalmak üzere elini attığı sırada karşısında Şeyh Fethulah’ı görür. Kazanı hırsızın üstüne kapatır. Sabahleyin eksik işi bitirmek üzere gelenler kazanı kaldırınca hırsız meydana çıkar, olup biteni anlatır, Şeyh’ten af diler (Güzelbey, 1990: 52).