Türbeler
Sa’d Bin Ebu Vakkas (Seydi Vakkas) Türbesi
Araban
Günümüzde Mevcut
Yeri: Gaziantep Araban İlçesi, Ziyaret Köyü’nde.
Açıklama
Türbe, Araban’a yaklaşık 6 km. uzaklıkta, Ziyaret Köyü’nün kuzeydoğusunda, Araban ovasına hakim bir tepenin zirvesindedir. Halk arasında Seydi Vakkas hazretleri olarak bilinen zat, hayatta iken cennetle müjdelenen on sahabe birisidir. Ashab-ı Kiram’ın büyüklerindendir. Peygamber efendimizin (s.a.v) duasına mazhar olmuş büyük İslam kumandanıdır. Sa’d Bin Ebu Vakkas Hz. Peygamber, Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer zamanında yapılan bütün seferlere katılmıştır. Hz. Ömer döneminde İran ve Irak’ı fethetmek için İslam orduları komutanı olarak görevlendirilmiştir.
Tarihi kaynaklara göre Sa’d bin Ebu Vakkas bu seferler esnasında Ziyaret Tepesi diye bilinen bu tepede karargah kurmuş, Bizans orduları ile savaşmış ve zafer kazanmıştır. Bu türbe, Sa’d Bin Ebu Vakkas hazretlerinin makamıdır. Kendisi 675 yılında Medine’de vefat etmiştir. Kabri, Medine’deki Cennet’ül Baki mezarlığındadır. Besni, Yavuzeli ve Araban ilçelerinde Vakkas ve Sait adlarının çokluğu bu sahabe sebebiyledir.
Türbe, dikdörtgen planlı olan yapı, düzgün kesme taşlarla inşa edilmiştir. Kapı lentosunun üzerinde ise çıkıntı diş sırası ile köşeleri dil motif bezemeli süslemeler vardır. Basık kemerli küçük kapının sağında niş yer alır. Niş önünde ana kayaya yapılmış iki oyuk bulunmaktadır (yöre halkı tarafından bu oyuğa ‘ağ taşı’ denilmektedir).Doğu ve batı cephelerinde ise içten dışa doğru daralan kare formlu birer pencere görülmektedir. Yapının iç kısmında Bağdadi sıva kullanılmıştır. Kuzey ve güneyde mihrap ve paye biçiminde sütunlar yer alır. Kubbe yapıya köşe kuşakları ile bağlanmaktadır. Mezar ise mermerden yapılmış sanduka ve kapak kısmından oluşmaktadır.
Türbenin halk arasında uygun olarak anlatılan bir öyküsü vardır. Sait Vakkas Hazretleri, peygamberimiz Hz. Muhammed’in askerlerinin komutanıdır. Saçaklı Kadısı, Sait Vakkas Hazretlerini rüyasında görür Sait Vakkas Hazretleri kadıya ‘Ben ağ taşının dibindeyim’ der. Bunun üzerine Saçaklı Kadısı 1850 yılında türbeyi yaptırır. Türbe yanındaki ağaçlara ziyaretçiler tarafından inanış gereği bez bağlanarak dilek tutulmaktadır. 1998 yılında Sıdık Yıldız tarafından restoresi sırasında türbenin 30m güneybatısında mescit, misafirhane ve kurban kesim yeri inşa edilmiştir. Türbenin kuzeybatısında köy mezarlığı vardır.
Mezarlıkta, kesme taşlardan yapılmış yüksek sandukalı mezar ve mezar taşları bulunmaktadır. Sandukanın uzunluğu 7 metredir. Türbe, genel olarak Pazar günleri ziyaret edilir. Çocuğu olmayan kadınlar tarafından sıklıkla ziyaret edilmektedir. Türbenin etrafında bulunan mezarlık, türbeden sonra faaliyete geçmiştir (Güzelbey, 1990: 29). Türbe, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Koruma Uygulama Denetim Büro Daire Başkanlığı (KUDEB) tarafından 2017 yılında restore edilmiştir.
Tarihi kaynaklara göre Sa’d bin Ebu Vakkas bu seferler esnasında Ziyaret Tepesi diye bilinen bu tepede karargah kurmuş, Bizans orduları ile savaşmış ve zafer kazanmıştır. Bu türbe, Sa’d Bin Ebu Vakkas hazretlerinin makamıdır. Kendisi 675 yılında Medine’de vefat etmiştir. Kabri, Medine’deki Cennet’ül Baki mezarlığındadır. Besni, Yavuzeli ve Araban ilçelerinde Vakkas ve Sait adlarının çokluğu bu sahabe sebebiyledir.
Türbe, dikdörtgen planlı olan yapı, düzgün kesme taşlarla inşa edilmiştir. Kapı lentosunun üzerinde ise çıkıntı diş sırası ile köşeleri dil motif bezemeli süslemeler vardır. Basık kemerli küçük kapının sağında niş yer alır. Niş önünde ana kayaya yapılmış iki oyuk bulunmaktadır (yöre halkı tarafından bu oyuğa ‘ağ taşı’ denilmektedir).Doğu ve batı cephelerinde ise içten dışa doğru daralan kare formlu birer pencere görülmektedir. Yapının iç kısmında Bağdadi sıva kullanılmıştır. Kuzey ve güneyde mihrap ve paye biçiminde sütunlar yer alır. Kubbe yapıya köşe kuşakları ile bağlanmaktadır. Mezar ise mermerden yapılmış sanduka ve kapak kısmından oluşmaktadır.
Türbenin halk arasında uygun olarak anlatılan bir öyküsü vardır. Sait Vakkas Hazretleri, peygamberimiz Hz. Muhammed’in askerlerinin komutanıdır. Saçaklı Kadısı, Sait Vakkas Hazretlerini rüyasında görür Sait Vakkas Hazretleri kadıya ‘Ben ağ taşının dibindeyim’ der. Bunun üzerine Saçaklı Kadısı 1850 yılında türbeyi yaptırır. Türbe yanındaki ağaçlara ziyaretçiler tarafından inanış gereği bez bağlanarak dilek tutulmaktadır. 1998 yılında Sıdık Yıldız tarafından restoresi sırasında türbenin 30m güneybatısında mescit, misafirhane ve kurban kesim yeri inşa edilmiştir. Türbenin kuzeybatısında köy mezarlığı vardır.
Mezarlıkta, kesme taşlardan yapılmış yüksek sandukalı mezar ve mezar taşları bulunmaktadır. Sandukanın uzunluğu 7 metredir. Türbe, genel olarak Pazar günleri ziyaret edilir. Çocuğu olmayan kadınlar tarafından sıklıkla ziyaret edilmektedir. Türbenin etrafında bulunan mezarlık, türbeden sonra faaliyete geçmiştir (Güzelbey, 1990: 29). Türbe, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Koruma Uygulama Denetim Büro Daire Başkanlığı (KUDEB) tarafından 2017 yılında restore edilmiştir.
Galeri