Pişirici Mescidi

Pişirici Kasteli ve mescidinin tarihi hakkında herhangi bir kitabe mevcut değildir. Eserin adına delalet eden en eski kaynak 1537 ve 1543 tarihli Ayıntab Mufassal Defterleri’dir. Osmanlılar zamanında tutulan bu defterlerde geçen “Zukak-ı Kastel” (veya Zukak-ı Mescid) sözü, büyük bir ihtimalle bu kasteli ifade etmektedir. Pişirici Kasteli’nin yer aldığı sokağın adı bugün de “Pişirici Kasteli Sokağı’dır. Bu sebeple eserin tarihinin rahatlıkla 16. yüzyıla gittiği açıktır. Diğer taraftan, mescidin mihrap duvarındaki kabaranın benzerlerine 13-15. yüzyıl Memlûklu eserlerinde çok sık karşılanması, Pişirci Kasteli’nin Osmanlı öncesine dayanabileceğini işaret etmektedir.

Gaziantep’in mevcut en eski kasteli olduğunu tahmin ettiğimiz eser, aynı zamanda havuzu, mescidi, ziyaret yeri, çimekliği ve tuvaletleriyle en gelişmişidir. Tamamıyla yerin altında bulunan bu eserin bilhassa mescit kısmı, nem alması ve üzerinden sokağın geçmesi sebebiyle her an çökme tehlikesi ile karşı karşıya bulunmaktadır (Çam, 2006: 413). Kastel turizm amaçlı kullanılmakla beraber 2017 yılı itibariyle mescit olarak işlevine devam etmektedir.