İçeriğe geç

Camiler

Nizip Pazar Camii / Çarşı Camii /Merkez Camii

Nizip Günümüzde Mevcut

Yeri: Gaziantep’in Nizip ilçesi Pazar Cami mahallesi, Sait sokakta.

Nizip Pazar Camii / Çarşı Camii /Merkez Camii
Açıklama
Nizip Çarşı Camii’nin herhangi bir inşa kitabesi mevcut değildir. Son cemaat yerinin caddeye bakan cephesine yeni harflerle yazılan 1905 rakamı, eserin yapılış tarihi ortaya koymaktadır. Bu tarihin, hangi bilgi ve belgelere dayanılarak yazıldığı bilinmiyorsa da, caminin inşa tarihi olduğu kesindir. Zira, gerek harimin taçkapısının ve mihrap süslemelerinin tanzimi, gerekse son cemaat yerindeki ay yıldızın karakteri, 1903 yılında yapılan Gaziantep Alaüddevle Camii özelliklerine uygun düşmektedir.Nizip’te Uzun Çarşı olarak bilinen eski iş ve ticaret merkezinde yapılmış olan eserin eskiden son cemaat yeri mevcut değildi. Beton ayaklar üzerine oturan son cemaat yerinin, 1930’larda yapıldığı ifade edilmektedir. 1983 yılında ise son cemaat mahallinin üstüne bir asma kat ilave edilerek harimin taçkapısının ve pencerelerin görüntüsü tamamen bozulmuştur.

Harimin kuzeydoğu köşesindeki minarenin külahı ve alemi 1964 yılı baharında fırtınadan yıkılmış, aynı sene içinde yenilenmiştir. Bunun dışında eser, orijinal halini tamamen korumuştur. 1960’h yılların başlarına kadar bu camiin güneybatısında küçük kubbeleriyle mütevazı bir hamam bulunmakta idi. Fakat Yıldız ve arkasından da Sultan hamamlarının yapılmasıyla bu hamam iş yapamaz duruma düşmüş ve çevre düzenlemesi sırasında ortadan kaldırılmıştır. Cami tamamen kirli sarımtırak renkli “keymık” denilen kefeki taşlarla inşa edilmiştir.


Nizip Çarşı Camii, minare şerefesindeki, taçkapısındaki, son cemaat yerindeki, kubbe göbeğindeki, mihrap, minber ve tromplarındaki süslemelerle dikkati çekmektedir. Nizip Çarşı Camii, hem merkezî kubbeli plânı, hem de süslemeleri ve temiz işçiliğiyle Nizip’in en gözde eseri konumundadır. Eserin zarif minaresinden başka, süslemeleri Batılılaşma dönemi Türk mimari süslemelerinin çok değişik ve mahalli unsurlarını ihtiva etmek bakımından da dikkati çekmektedir (Çam, 2006:585).

Nizip şehrinin en eski yerleşme merkezi olduğu bilinen Fevkani mahallesinde, Ortodoks kilisesinin biraz yukarısında inşa edilmiştir. Bu sebeple, bu camiin yerinde İslam tarihinin ilk devirlerinden beri bir camiin mevcut olduğunu ve şimdiki camiin tarihinin çok eskilere dayandığı bilinmektedir. Fevkani Camii’nin mihrabı iki tarafına, ikişer yuvarlak sütun yerleştirilmiş bulunan sade yuvarlak bir nişten ibarettir (Çam, 2006:557). 
Galeri