Hüseyin Paşa Camii

Darendeli Hüseyin Paşa’nın inşa ettirdiği camiin mevcut minaresini Ökkeş Patpat ile oğlu Nuri Bahtiyar Patpat yaptırmıştır. Hüseyin Paşa Camii etrafında eskiden çıkrık dükkânları yer aldığı için eser, Çıkrıkçı Camii olarak da bilinmektedir. Eserin 1719’da inşa edildiği kitabesi ile sabittir. 1831 tarihli Şer’î Mahkeme Sicili’ndeki bir kayıt eserin belirtilen tarihte kısmî bir şekilde tamir edildiğini göstermektedir. Hüseyin Paşa Camii’nin minaresi Fransız kuşatması sırasında yıkılmış, epey bir müddet öyle kaldıktan sonra 1953 yılında şimdiki hâlini almıştır.
Avlunun kuzeyinde dükkânlar bulunmaktadır. Bu dükkânların üstünde ikinci katı meydana getiren odalar eskiden medrese olarak kullanılmıştır. Avlunun batısında şimdiki Cumhuriyet İlkokulu’nun bulunduğu yer eskiden medrese olarak hizmet vermiştir. 1890’larda çekildiği tahmin edilen Abdülhamid Albümü’nde medrese olarak kullanıldığı görülmektedir. Kuzeybatı köşede yer alan 1893 tarihli Rüşdiye Mektebi, bu medresenin tadilatıyla ortaya çıkmıştır. Hüseyin Paşa Camii, Osmanlıların, Beylikler döneminden beri uyguladıkları toplu mekân anlayışının değişik bir örneğinin Gaziantep’teki temsilcisi olması bakımından önemlidir.
Gaziantep’te büyük kubbeli yapılara fazla rastlanmamaktadır. Hüseyin Paşa Camii altı kubbeli harimi ile toplu mekân elde etme gayretlerinin değişik bir ürünüdür. Harimin tamamının altı kubbe ile örtüldüğü camiye bu bölgede yalnızca bu eserde tesadüf edilmektedir (Çam, 2006: 54).