Değirmenli/Derman Dede

Halk tarafından Değirmenli Dede veya Dermanlı Dede diye anılan ziyaret Gaziantep’in güneydoğusundaki köylerden Kilisecik yakınında, Ziyaret Dağı da denilen Hayırlık mevkiinde bağlar ve bahçelerle kaplı Sacır vadisine hakim bir sırtın üzerindedir. Türbede yatan zatın adı Ali’dir. Sacır suyunun öbür yanındaki tepenin adı Ali Burnu’dur. Ali Dede küffarla savaşırken kardeşi burada, kendisi de atılan oklarla türbenin bulunduğu yerde şehit olurlar. Oklardan birisi türbe yakınındaki yassı bir kayaya değerek bir delik açar. 
Diğer bir rivayete göre düşmanlar sıkıştırınca bu kayaya sığınır, kaya hamur gibi yumuşayarak Ali Dede’ye yol verir. Sözü geçen delik, inanışa göre, boğmacalı çocuklar için şifa yeridir. Boğmacalı çocuklar, Cuma günleri bu delikten geçirilirse şifa bulacaklarına inanılır. Evladı olmayanlar, buraya gelip dua ederler. Ziyaretten sonra çocukları olanlar adını oğlansa Ali, kız ise Aliye koyarlar. 

Ali Dede, dertlere derman bulan bir eren olduğundan Dermanlı Dede adıyla anıldığı söylenir. Değirmen işiyle uğraştığından Değirmenli Dede adıyla da anılmıştır. Halk kendine çok saygı gösterir, değirmeni döndüren su mukaddes olarak bilinirmiş. Bu su kirletilmemeye çalışılır, kadınlar kilim ve çamaşır gibi şeyler yıkamazlarmış. Bir gün Dede’nin ermişliğine, suyun mukaddesliğine inanmayan bir kadın kirli eşyalarıyla birlikte gelerek temizliğe başlar. 
Oraya gelen köylüler kendini bu hareketten alıkoymak isterler. Fakat yabancı kadın kimseyi dinlemez. Bunun üzerine Dedenin bedduasına uğrar. Kendi ve eşyaları, taş olur. Değirmeni döndüren su kurur. Dede ortadan kaybolur. Köylüler hatırasını saklamak için kaybolduğu yere bir türbe yaptırırlar (Güzelbey, 1990: 27).