Türbeler
Bişirici - Beşinci
Şahinbey
Günümüzde Mevcut
Yeri: Gaziantep Şahinbey İlçesi, Şehitler Caddesi’nde
Açıklama
Gaziantep’teki birçok evliyanın menşei şehrin Müslümanlar tarafından fethine bağlanır. Baş pehlivan, beş kardeş, beş sahabe gibi sözler ortaya atılır. Beşinci için de aynı söz tekrarlanmıştır. Asıl adı tespit edilemeyen zat hakkında farklı rivayetler vardır. Gaziantep’in Müslümanlar tarafından fethinde şehit düşen sahabeden birinin torunu olduğu ileri sürülmektedir. Beşinci hazretleriyle ilgili bazı rivayetler vardır. Türbenin yanı başında bir kahve vardır. Devletliye çok saygı gösteren kahveci her gün türbeyi süpürür, temizler, akşamlan mumlarını, lambasını yakar. Bu işleri kendi şahsi işlerinden ileri tutar. Böylece günler geçerken bir gece devletli rüyasına girer, arkasını sıvar, hoşnutluğunu bildirir. Bundan sonra kahvecinin müşterileri çoğalır. Kazancı artar. Çekmecesinin gözünden para eksik olmaz.
Beşincinin evlatlarından olup türbenin bulunduğu yerde oturan Abdullah Baba oğlu Ökkeş, Birinci Dünya Savaşında askere alınır. Bir süre sonra geride bıraktığı karısı ve çocuklarında sefalet baş gösterir. Ağızlarına atacak ne bir habbe bulgur, ne ekmek alacak paralan kalır. İki gün üç gün aç vakit geçirirler. Kadıncağız bir gece ziyaretin yeşil örtülerine kapanarak ağlar, yardım ister. Bir aralık içgüdüsü onu boş duran yemek dolabını açmağa iter. Bir de ne görsün, henüz sıcaklığı üzerinde yemekler sıralanmıştır. Bu durum günlerce sürüp gider. Bişirici Mescidi ve müştemilatı özellikle taşla örülmüş düz tavam eski mimari tarzı bakımından kıymetli bir eserdir. Gaziantep’in ilgi çeken turistik yerlerindendir.
Ağa Camiinden Kozluca başına giden sokakta ve buna dikey olarak uzanıp Şeyh Camiine varan sokağa birleştiği yerdeki mescit ve müştemilatına 28 basım merdivenle inilir. Kara taşla döşenmiş bir yeraltı tesisidir. İçinde iki çimecek (banyo, gusülhane) sekiz hela, üç havuz, bir mescit ve bir sofa bulunmaktadır. Güney tarafında bir livasla gelen su, daha yukarıda ikiye ayrılarak sağdaki çimecek denilen gusül havuzlarıyla doğu ve kuzeyde sıralanan helalara hizmet eder. Bundan ayrılan bir kol tesisin orta yerindeki havuzun tam ortasından çıkar.
Tesisin batı tarafında iki gözden ibaret ve yan yana bulunan sofa ve mescit vardır. İlk girilen sofa bunun güneyindeki mescittir. Bir rivayete göre beşinci hazretleri sofanın batısında kayadan oyulmuş bir küçük mağarada gömülüdür. Burada da mum yakıldığı söylenir.
Bişirici kasteli bazı yıllar sellerin ani olarak hücumu ile içeride kalarak çıkamayan kimselerin ölümüne sebep olmaktadır. Bu sebeple (Baktın hava bulanık Pişiriciye yanaşma) sözü meşhur olmuştur. Mescidin üstü iki gözden ibaret bir medrese imiş. Mescit, medrese ve kastele ait bir de vakıf vardır. VGM Arşivi Hayrat Satış Kütük Defterine göre, Nergishane mahallesinde (Şehreküstü’de) bulunan Pişirici Türbesi 1939 yılında harap türbe olarak 12 liraya satılmıştır (Çam, 2006: 677). Antepli şairlerden Torunzade Hacı Hasip Dürri (Ergin) bu vakfın mütevelliğini yapmıştır (Güzelbey, 1990: 29).
Beşincinin evlatlarından olup türbenin bulunduğu yerde oturan Abdullah Baba oğlu Ökkeş, Birinci Dünya Savaşında askere alınır. Bir süre sonra geride bıraktığı karısı ve çocuklarında sefalet baş gösterir. Ağızlarına atacak ne bir habbe bulgur, ne ekmek alacak paralan kalır. İki gün üç gün aç vakit geçirirler. Kadıncağız bir gece ziyaretin yeşil örtülerine kapanarak ağlar, yardım ister. Bir aralık içgüdüsü onu boş duran yemek dolabını açmağa iter. Bir de ne görsün, henüz sıcaklığı üzerinde yemekler sıralanmıştır. Bu durum günlerce sürüp gider. Bişirici Mescidi ve müştemilatı özellikle taşla örülmüş düz tavam eski mimari tarzı bakımından kıymetli bir eserdir. Gaziantep’in ilgi çeken turistik yerlerindendir.
Ağa Camiinden Kozluca başına giden sokakta ve buna dikey olarak uzanıp Şeyh Camiine varan sokağa birleştiği yerdeki mescit ve müştemilatına 28 basım merdivenle inilir. Kara taşla döşenmiş bir yeraltı tesisidir. İçinde iki çimecek (banyo, gusülhane) sekiz hela, üç havuz, bir mescit ve bir sofa bulunmaktadır. Güney tarafında bir livasla gelen su, daha yukarıda ikiye ayrılarak sağdaki çimecek denilen gusül havuzlarıyla doğu ve kuzeyde sıralanan helalara hizmet eder. Bundan ayrılan bir kol tesisin orta yerindeki havuzun tam ortasından çıkar.
Tesisin batı tarafında iki gözden ibaret ve yan yana bulunan sofa ve mescit vardır. İlk girilen sofa bunun güneyindeki mescittir. Bir rivayete göre beşinci hazretleri sofanın batısında kayadan oyulmuş bir küçük mağarada gömülüdür. Burada da mum yakıldığı söylenir.
Bişirici kasteli bazı yıllar sellerin ani olarak hücumu ile içeride kalarak çıkamayan kimselerin ölümüne sebep olmaktadır. Bu sebeple (Baktın hava bulanık Pişiriciye yanaşma) sözü meşhur olmuştur. Mescidin üstü iki gözden ibaret bir medrese imiş. Mescit, medrese ve kastele ait bir de vakıf vardır. VGM Arşivi Hayrat Satış Kütük Defterine göre, Nergishane mahallesinde (Şehreküstü’de) bulunan Pişirici Türbesi 1939 yılında harap türbe olarak 12 liraya satılmıştır (Çam, 2006: 677). Antepli şairlerden Torunzade Hacı Hasip Dürri (Ergin) bu vakfın mütevelliğini yapmıştır (Güzelbey, 1990: 29).
Galeri